Ισοκράτης vs Νεοέλληνα

isokratisvsneoellina

Βέβαια πρέπει να πούμε οτι το ρητό του Ισοκράτη ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΗΚΕ στις ανάγκες της επικαιρότητας!

όπως μας πληροφορεί ο Νίκος Σαραντάκος, το πραγματικό ρητό είναι το εξής:

Οἱ γὰρ κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον τὴν πόλιν διοικοῦντες κατεστήσαντο πολιτείαν οὐκ ὀνόματι μὲν τῷ κοινοτάτῳ καὶ πραοτάτῳ προσαγορευομένην, ἐπὶ δὲ τῶν πράξεων οὐ τοιαύτην τοῖς ἐντυγχάνουσι φαινομένην, οὐδ’ ἣ τοῦτον τὸν τρόπον ἐπαίδευε τοὺς πολίτας ὥσθ’ ἡγεῖσθαι τὴν μὲν ἀκολασίαν δημοκρατίαν, τὴν δὲ παρανομίαν ἐλευθερίαν, τὴν δὲ παρρησίαν ἰσονομίαν, τὴν δ’ ἐξουσίαν τοῦ ταῦτα ποιεῖν εὐδαιμονίαν, ἀλλὰ μισοῦσα καὶ κολάζουσα τοὺς τοιούτους βελτίους καὶ σωφρονεστέρους ἅπαντας τοὺς πολίτας ἐποίησεν.

η μεάφραση του οποίου είναι :

Διότι εκείνοι που διοικούσαν την πόλη τότε (ενν. στην εποχή του Σόλωνα και του Κλεισθένη), δεν δημιούργησαν ένα πολίτευμα το οποίο μόνο κατ’ όνομα να θεωρείται το πιο φιλελεύθερο και το πιο πράο από όλα, ενώ στην πράξη να εμφανίζεται διαφορετικό σε όσους το ζουν· ούτε ένα πολίτευμα που να εκπαιδεύει τους πολίτες έτσι ώστε να θεωρούν δημοκρατία την ασυδοσία, ελευθερία την παρανομία, ισονομία την αναίδεια και ευδαιμονία την εξουσία του καθενός να κάνει ό,τι θέλει, αλλά ένα πολίτευμα το οποίο, δείχνοντας την απέχθειά του για όσους τα έκαναν αυτά και τιμωρώντας τους, έκανε όλους τους πολίτες καλύτερους και πιο μυαλωμένους.

Πηγή: http://www.sarantakos.com/isocrat.htm

2 Responses to “Ισοκράτης vs Νεοέλληνα”


  1. 1 ΚΑΛΛΙΜΑΧΟΣ Δεκεμβρίου 14, 2008 στο 4:05 μμ

    Σωστή η επισήμανση για την ανακριβή απόδοση του αποσπάσματος, αλλά επί της ουσίας (και αυτό παραλείπει να τό σημειώσει ο κ. Σαραντάκος), ο Ισοκράτης λέγει ακριβώς αυτό (όπως φαίνεται και από το υπόλοιπο κείμενο). Την δημοκρατία του Σόλωνος και του Κλεισθένους (η οποία ήταν υγιής και ευνομούμενη) τήν αντιπαραβάλλει με την νοσηρή, εκφυλισμένη, κατ’ όνομα μόνον δημοκρατία του καιρού του, η οποία είναι, λέγει, το ακριβώς αντίθετο.

    Επ’ αυτού, λοιπόν, αυτοί που χρησιμοποίησαν το απόσπασμα έχουν δίκιο: Ο Ισοκράτης λέγει ότι η δημοκρατία του καιρού του νοσεί, για τους συγκεκριμένους λόγους ακριβώς. Όμως, ο κ. Σαραντάκος έχει με την σειρά του δίκιο στο ότι, όταν χρησιμοποιούμε αναφορές από την αρχαία και νεώτερη γραμματεία, πρέπει να είμαστε ακριβείς και να δίνουμε και συγκεκριμένη παραπομπή. Άλλο βεβαίως μια επιστημονική δημοσίευση και άλλο ένα χρονογράφημα σε κάποιο ιστολόγιο, αλλά η ακρίβεια, η αναφορά των πηγών και η επαλήθευση όσων λέμε είναι αναγκαίες σε κάθε περίπτωση. (Εγώ θα φρόντιζα πρώτα να βρω το απόσπασμα στο TLG ή στο Perseus project (ή στις εκδόσεις των αρχαίων της βιβλιοθήκης μου).) Όταν είμαστε ακριβείς δεν δίνουμε και δικαιώματα.

    • 2 babis Δεκεμβρίου 17, 2008 στο 3:06 πμ

      Φίλε Καλλίμαχε, ευχαριστώ για την παρατήρησή σου.

      Πιστεύω ότι καλώς διαδόθηκε στα blogs ότι το ρητό του Ισοκράτη είναι αλλοιωμένο. Πρώτα πρώτα για να μας κάνει να πάμε να διαβάσουμε τον Αρεοπαγιτικό λόγο όπως ακριβώς είναι.

      Ο Σαραντάκος λέει :

      > προϊόν φαντασίας, που καμιά σχέση δεν έχει με το πραγματικό ρητό του Ισοκράτη, είναι και η ατάκα ότι η δημοκρατία «κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας»

      …είναι αλήθεια. Δεν αναφέρεται πουθενά αυτό.

      Ας δούμε το πρωτότυπο του Ισοκράτη. Παραβάλλω τα 4 σημεία της παραγράφου 20 του Αρεοπαγιτικού

      ἀκολασίαν δημοκρατίαν,
      τὴν δὲ παρανομίαν ἐλευθερίαν,
      τὴν δὲ παρρησίαν ἰσονομίαν,
      τὴν δ’ ἐξουσίαν τοῦ ταῦτα ποιεῖν εὐδαιμονίαν,

      Να και το «παραποιημένο»

      “Η Δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται διότι κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας, (αυτό δεν υπάρχει πουθενά στο λόγο)

      διότι έμαθε τους πολίτες να θεωρούν την…

      αυθάδεια ως δικαίωμα, (Ο Ισοκράτης λέει για ακολασία και δημοκρατία)
      την παρανομία ως ελευθερία, Πιστή απόδοση
      την αναίδεια του λόγου ως ισότητα Πιστή απόδοση
      και την αναρχία ως ευδαιμονία” Πιστή απόδοση

      Όσοι το χρησιμοποίησαν στα πρωτοσέλιδα, θα μπορούσαν να βάλουν ένα ακριβές απόσπασμα της παραγράφου 20 χωρίς την αναφορά για «αυτοκαταστροφή της δημοκρατίας μας» που αποτελεί όντως αποκύημα φαντασίας. Είναι σωστό να επισημάνουμε ότι ουδέποτε το είπε αυτό ο Ισοκράτης αν και μπορεί να εννοείται απο τα συμφραζόμενα.’Οπως είναι επίσης σωστό το να μην πακετάρουμε και να μην πλασάρουμε αρχαία κείμενα ρετουσαρισμένα για τις ανάγκες της ειδησεογραφίας και του μάρκετινγκ.

      Από την άλλη μεριά βέβαια, ο Σαραντάκος αντιδρά κάπως υπερβολικά :

      > Το ψεύτικο ρητό του Ισοκράτη για την «αυτοκαταστροφή της δημοκρατίας»
      > Μ’ άλλα λόγια, ο Ισοκράτης δεν μίλησε για «δημοκρατία που αυτοκαταστρέφεται». Αυτό είναι προϊόν ερμηνείας, για να μην πω προϊόν φαντασίας. Όπως προϊόν φαντασίας, που καμιά σχέση δεν έχει με το πραγματικό ρητό του Ισοκράτη, είναι και η ατάκα ότι η δημοκρατία «κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας». Για άλλη μια φορά, οι ελληναράδες χρησιμοποιούν τους αρχαίους όπως ο μεθυσμένος τον φανοστάτη: όχι για να φωτίσουν το δρόμο τους, αλλά για δεκανίκι που θα στηρίξει τα σαθρά τους επιχειρήματα.

      Εντάξει δεν είναι τόσο ψεύτικο αφού τα βασικά σημεία της παραγράφου 20 του Αρεοπαγιτικού είναι κατά τα 3/4 αυτούσια.
      Δεν πρόκειται λοιπόν για μια διαστρέβλωση του νοήματος απλά για ένα βολικό πακετάρισμα ωστε να χρησιμοποιηθεί σαν πρωτοσέλιδο.
      Τώρα κατά πόσο είναι θεμιτό αυτό, αφήνω τον καθένα να το κρίνει.

      Ευχαριστώ για την επικοινωνία που στάθηκε αφορμή να εμβαθύνω περισσότερο στο αρχαίο κείμενο!


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s





Αρέσει σε %d bloggers: